Kalkulator interpolacji

Oblicz wartość interpolowaną między punktami

Punkt 1 (x1, y1)
Punkt 2 (x2, y2)

Często zadawane pytania

Interpolacja liniowa oblicza wartość y dla argumentu x, który leży między dwoma znanymi punktami (x1,y1) i (x2,y2). Wzór: y = y1 + (x − x1) × (y2 − y1) / (x2 − x1). Zakłada liniowy przebieg funkcji między punktami.
Interpolacja stosowana jest gdy: masz tablicę danych (np. tabele techniczne) i szukasz wartości pośredniej, przeliczasz temperatury z tablic, obliczasz wartości pośrednie w pomiarach, szukasz przybliżonej wartości funkcji.
Interpolacja: szukasz wartości wewnątrz zakresu znanych punktów (x1 ≤ x ≤ x2). Ekstrapolacja: szukasz wartości poza zakresem (x < x1 lub x > x2) — jest mniej dokładna i bardziej ryzykowna.
Interpolacja liniowa jest dokładna gdy funkcja rzeczywiście jest liniowa między punktami. Dla funkcji krzywoliniowych (np. trygonometrycznych, wykładniczych) błąd rośnie wraz z odległością między punktami.

Interpolacja liniowa: wzór i przykłady

Interpolacja liniowa pozwala oszacować wartość leżącą pomiędzy dwoma znanymi punktami, zakładając, że pomiędzy nimi zmienia się ona równomiernie, po linii prostej.

Wzór

y = y₁ + (x − x₁) × (y₂ − y₁) ÷ (x₂ − x₁)

Gdzie (x₁, y₁) i (x₂, y₂) to znane punkty, a x to wartość, dla której szukamy y.

Przykład

Dla x₁ = 10, y₁ = 20 i x₂ = 20, y₂ = 40 szukamy y przy x = 14: y = 20 + (14 − 10) × (40 − 20) ÷ (20 − 10) = 20 + 4 × 2 = 28.

Gdzie się przydaje

  • Tablice techniczne: odczyt wartości dla temperatury, ciśnienia czy stężenia, których nie ma w tabeli, np. gęstość wody w 23°C z wartości dla 20°C i 25°C.
  • Finanse: wyznaczanie stopy procentowej dla terminu pomiędzy dwoma notowanymi terminami.
  • Inżynieria i budownictwo: odczyt współczynników z norm, gdzie tabele mają skokowe wartości.
  • Oceny i punktacja: przeliczenie punktów na skalę procentową pomiędzy progami.

Interpolacja a ekstrapolacja

Interpolacja szacuje wartości wewnątrz przedziału [x₁, x₂] i zwykle jest dość dokładna, jeśli punkty leżą blisko siebie. Ekstrapolacja przedłuża linię poza znane punkty i jest znacznie bardziej ryzykowna, bo zależność może się zmienić.

Kiedy interpolacja liniowa zawodzi

Gdy zależność jest wyraźnie nieliniowa (np. wykładnicza lub kwadratowa), a punkty leżą daleko od siebie, wynik może znacząco odbiegać od rzeczywistości. Warto wtedy zagęścić punkty pomiarowe albo użyć interpolacji wielomianowej.

Średnią z wagami obliczysz w kalkulatorze średniej ważonej, a przekątne i długości w kalkulatorze przekątnej.