Kalkulator skali
Przelicz wymiary między modelem a rzeczywistością
Wymiar modelu
Często zadawane pytania
Skala to stosunek wymiaru na rysunku lub modelu do rzeczywistego wymiaru obiektu. Zapis '1:100' oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 100 cm (1 metrowi) w rzeczywistości. Skala 1:10 to większe powiększenie — 1 cm na modelu = 10 cm w naturze. Skala podawana jest zawsze jako 'rysunek : rzeczywistość'. Im mniejsza pierwsza liczba wobec drugiej, tym mniejszy model w stosunku do rzeczywistości.
W architekturze i budownictwie najczęściej stosowane są: 1:100 (plany pomieszczeń, rzuty kondygnacji), 1:50 (szczegółowe rysunki wnętrz), 1:200 i 1:500 (plany zagospodarowania terenu, mapy działek), 1:20 lub 1:10 (detale budowlane, węzły konstrukcyjne). Na mapach geograficznych popularne są skale 1:25000, 1:50000 lub 1:100000. W modelarstwie kolejowym dominują skale H0 (1:87), N (1:160) i Z (1:220).
Wzór jest prosty: wymiar na modelu = wymiar rzeczywisty ÷ mianownik skali. Przykład: ściana długości 5 m w skali 1:100 → 500 cm ÷ 100 = 5 cm na rysunku. W drugą stronę: wymiar rzeczywisty = wymiar na modelu × mianownik skali → 5 cm × 100 = 500 cm = 5 m. Przy skali 1:50 ta sama ściana da 10 cm na rysunku.
Modelarstwo kolejowe ma ściśle określone standardowe skale: G (1:22,5), O (1:43,5 lub 1:45), S (1:64), H0 (1:87) — najpopularniejsza na świecie, TT (1:120), N (1:160), Z (1:220). Skala H0 oznacza, że lokomotywa o długości 17,5 cm odpowiada prawdziwej maszynie długości ok. 15 m. W modelarstwie lotniczym i samochodowym popularne są skale 1:18, 1:24, 1:43 i 1:72.
Jak przeliczać skalę
Skala 1:N oznacza, że 1 jednostka na rysunku, mapie lub modelu odpowiada N takim samym jednostkom w rzeczywistości. Kalkulator przelicza wymiar rzeczywisty na wymiar w skali i odwrotnie.
Wzory
- Wymiar w skali = wymiar rzeczywisty ÷ N.
- Wymiar rzeczywisty = wymiar w skali × N.
Ile to w rzeczywistości
| Skala | 1 cm na rysunku to | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 1:10, 1:20 | 10 cm, 20 cm | detale, meble |
| 1:50 | 50 cm | rzuty mieszkań |
| 1:100 | 1 m | projekty domów |
| 1:500 | 5 m | plany zagospodarowania działki |
| 1:1000 | 10 m | mapy zasadnicze |
| 1:25 000 | 250 m | mapy turystyczne |
Przykłady
- Ściana o długości 12 m w skali 1:100 ma na rysunku 12 cm.
- Pokój zmierzony na rzucie 1:50 ma 9 cm, czyli w rzeczywistości 4,5 m.
- Wagon kolejowy o długości 15 m w modelarskiej skali H0 (1:87) ma 17,2 cm.
Skale modelarskie
| Skala | Gdzie |
|---|---|
| 1:18, 1:24 | modele samochodów |
| 1:35 | pojazdy wojskowe, figurki |
| 1:72, 1:48 | samoloty |
| 1:87 (H0) | najpopularniejsze kolejki |
| 1:160 (N) | kolejki na mniejszych makietach |
Skala a powierzchnia
Pole powierzchni zmienia się z kwadratem skali. W skali 1:100 jeden centymetr kwadratowy na rysunku to 1 m², a w skali 1:1000 już 100 m². Objętość zmienia się z sześcianem skali.
Przekątną pomieszczenia obliczysz w kalkulatorze przekątnej, a beton na zaprojektowaną płytę w kalkulatorze betonu.