Kalkulator stali

Oblicz wagę profili i wyrobów stalowych

Materiał (gęstość)

Średnica (mm)

Długość (m)

Ilość (szt.)

Masa

Często zadawane pytania

Jaka jest gęstość stali i od czego zależy? ▼

Gęstość stali węglowej (niskostopowej) wynosi standardowo 7850 kg/m³ i jest to wartość przyjmowana w obliczeniach inżynierskich zgodnie z normą EN 1993 (Eurokod 3). Stal nierdzewna (austenityczna, np. 304, 316) ma gęstość ok. 7900–8000 kg/m³. Aluminium jest znacznie lżejsze — ok. 2700 kg/m³. Różnice w gęstości stali wynikają z składu stopu: dodatki niklu, chromu, manganu nieznacznie zmieniają gęstość wyrobu.

Jakie są najpopularniejsze profile stalowe? ▼

W budownictwie i przemyśle najczęściej stosowane są: pręty okrągłe (do zbrojenia betonu, od fi6 do fi40), pręty żebrowane (do zbrojenia), blachy płaskie, rury okrągłe (do konstrukcji, instalacji), profile zamknięte kwadratowe i prostokątne (RHS), dwuteowniki (IPE, HEA, HEB), ceowniki (UPN), kątowniki równoramienne i nierównoramienne (L). Każdy profil ma znormalizowane wymiary opisane w normach PN-EN.

Jak zważyć stal bez wagi? ▼

Masę wyrobu stalowego można obliczyć ze wzoru: masa = objętość × gęstość. Objętość to pole przekroju poprzecznego pomnożone przez długość elementu. Przykład: pręt okrągły fi10 mm, długość 6 m → pole przekroju = π × (0,005)² ≈ 0,0000785 m²; objętość = 0,0000785 × 6 ≈ 0,000471 m³; masa = 0,000471 × 7850 ≈ 3,70 kg. Producenci podają tzw. masę liniową (kg/m) dla każdego profilu — dla pręta fi10 to ok. 0,617 kg/m.

Czym jest masa teoretyczna i jak różni się od rzeczywistej? ▼

Masa teoretyczna (obliczeniowa) to masa wyliczona ze wzoru na podstawie nominalnych wymiarów i gęstości 7850 kg/m³. Masa rzeczywista może odbiegać od teoretycznej o ±4–6% ze względu na tolerancje wymiarowe i rzeczywistą gęstość materiału, które są określone w normach PN-EN (np. EN 10060 dla prętów okrągłych). W praktyce budowlanej i handlu stalą stosuje się masę teoretyczną. Przy zamawianiu większych ilości warto uwzględnić ten margines.

Jak obliczyć wagę stali?

Masa wyrobu stalowego obliczana jest ze wzoru: masa [kg] = objętość [m³] × gęstość [kg/m³]. Dla stali węglowej standardowa gęstość to 7850 kg/m³ (wg EN 1993). Objętość zależy od kształtu profilu: dla pręta okrągłego to π/4 × d² × L, dla blachy to długość × szerokość × grubość, dla rury to π/4 × (D² − d²) × L, gdzie D to średnica zewnętrzna, a d wewnętrzna. Kalkulator automatycznie uwzględnia wszystkie te wzory w zależności od wybranego profilu.

W praktyce budowlanej i przemysłowej producenci podają masę liniową profili w kg/m, co ułatwia szybkie obliczenia. Np. pręt okrągły fi16 waży ok. 1,58 kg/m, a pręt fi20 — 2,47 kg/m. Dla blach podawana jest masa powierzchniowa w kg/m² dla danej grubości: blacha 6 mm waży ok. 47,1 kg/m², blacha 10 mm — ok. 78,5 kg/m². Warto zawsze dodać kilka procent naddatku na cięcia, spoiny i tolerancje przy zamawianiu materiałów.